21/03/2024
Bảo vệ thông tin cá nhân trên không gian mạng
Bài viết về cách bảo vệ thông tin cá nhân trên không gian mạng
BẢO VỆ THÔNG TIN CÁ NHÂN TRÊN KHÔNG GIAN MẠNG
Kính thưa: Cán bộ và nhân dân trên địa bàn xã.
Trong thời đại bùng nổ công nghệ thông tin như hiện nay, dữ liệu cá nhân trên không gian mạng đã trở thành một kho lưu trữ khổng lồ mà nếu chúng ta không có biện pháp bảo vệ tương xứng, đúng cách thì sẽ tạo ra điều kiện thuận lợi để tội phạm và các phần tử xấu lợi dụng thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật, xâm hại đến các lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và của mỗi cá nhân, tiềm ẩn nguy cơ mất ANTT.
Thông tin cá nhân là những thông tin đủ để xác định chính xác danh tính một cá nhân, bao gồm ít nhất những thông tin sau đây: Họ tên, ngày sinh, nghề nghiệp, chức danh, địa chỉ liên hệ, địa chỉ thư điện tử, số điện thoại, số CMND, số hộ chiếu. Những thông tin thuộc bí mật cá nhân gồm có hồ sơ y tế, hồ sơ nộp thuế, số thẻ bảo hiểm y tế, số thẻ tín dụng, hình ảnh và những bí mật cá nhân khác.
Việc bảo mật dữ liệu thông tin cá nhân là có ý nghĩa hết sức quan trọng bởi nếu dữ liệu bị đánh cắp có thể gây ra những tổn thất tài chính nghiêm trọng, nguy cơ bị tống tiền, lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, bôi nhọ, xâm phạm danh dự, nhân phẩm..., gây hậu quả cả về vật chất và tinh thần, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và mỗi cá nhân. Vì vậy, trước hết là mỗi cá nhân phải có trách nhiệm “tự bảo vệ thông tin cá nhân và tự chịu trách nhiệm khi cung cấp những thông tin đó trên mạng”, người sử dụng phải tự ý thức bảo vệ thông tin cá nhân của mình, cũng như thận trọng khi cung cấp thông tin cá nhân của mình lên mạng Internet để ngăn chặn hành vi trộm cắp dữ liệu, đảm bảo tính toàn vẹn của các thông tin cá nhân; bảo vệ quyền riêng tư và tránh được những hệ lụy, rủi ro phát sinh khi bị lộ, lọt, đánh cắp dữ liệu cá nhân.
I. Một số phương thức, thủ đoạn đánh cắp dữ liệu cá nhân
1. Sử dụng mã độc, phần mềm có tính năng gián điệp hay tấn công, xâm nhập hệ thống máy tính, làm gián đoạn, tổn hại tới tính bí mật, tính toàn vẹn và sẵn sàng của máy tính người sử dụng để chiếm đoạt thông tin dữ liệu cá nhân.
2. Tấn công vào hệ thống lưu trữ dữ liệu cá nhân, thông tin khách hàng để bán cho đối thủ của họ, ăn cắp mật khẩu của các tài khoản nhằm mục đích biển thủ tiền...
3. Lợi dụng sự chủ quan, lơ là và đánh vào tâm lý “hám lời” của người dân, để đề nghị cung cấp thông tin và sau đó chiếm đoạt dưới hình thức các chương trình khuyến mãi, bốc thăm trúng thưởng, mua hàng online, mini game có thưởng…
4. Các doanh nghiệp, công ty kinh doanh dịch vụ có thu thập dữ liệu cá nhân của khách hàng, cho phép các đối tác thứ ba tiếp cận thông tin dữ liệu cá nhân nhưng không có yêu cầu, quy định chặt chẽ, để đối tác thứ ba chuyển giao, buôn bán cho các đối tác khác.
5. Các cá nhân, doanh nghiệp chủ động thu thập thông tin cá nhân của khách hàng, hình thành kho dữ liệu cá nhân, phân tích, xử lý các loại dữ liệu đó để tiến hành kinh doanh, buôn bán…
6. Các ứng dụng (app) trên điện thoại yêu cầu người dùng phải đồng ý cấp một số quyền như: giám sát camera, danh bạ, quyền truy cập bộ nhớ,… thì mới có thể sử dụng nhằm mục đích thu thập thông tin cá nhân của người dùng.
II. Một số giải pháp bảo mật thông tin cá nhân
1. Không nhấp vào các đường link lạ
Đôi khi bạn sẽ gặp tình trạng nhận được các đường link lạ từ tin nhắn, hoặc Gmail nhưng không tài nào phân biệt liệu đó có phải là đường link an toàn không, nhất là đối với những người ít có kinh nghiệm sử dụng máy tính. Việc vô tình truy cập vào các đường link lạ này sẽ có thể tạo cơ hội cho kẻ gian đánh cắp lấy thông tin của bạn.
Để đảm bảo tính an toàn trước khi truy cập vào một đường link nào, bạn có thể thực hiện kiểm tra tên miền trước trên công cụ tìm kiếm của Google nhằm biết được xếp hạng uy tín của đường link này.
Ngoài ra, còn một đặc điểm để nhận biết link lạ đó là thường có tiêu đề giật gân và nếu bạn cảm thấy bản thân bị cuốn hút một cách tức thời thì bạn nên cẩn thận với kiểu đường link này.
2. Sử dụng mật khẩu khó đoán
Đây là sai lầm thường thấy khi nhiều người chọn các mật khẩu khá phổ biến như 123456 hay abcdef để cho dễ nhớ. Việc làm này đã tạo điều kiện cho tội phạm có thể dễ dàng tiếp cận đến các tài khoản mạng xã hội hay nguy hiểm hơn là thẻ tín dụng chỉ qua vài thao tác tấn công đơn giản.
Hãy cố gắng đặt mật khẩu có chứa cả từ in hoa, chữ in thường, ký hiệu và chữ số nhằm nâng cao tính bảo mật cho mật khẩu của bạn. Nếu bạn sợ mình quên mật khẩu thì có thể ghi chú lại trong sổ, hoặc một mảnh giấy và cất vào vị trí an toàn để tránh trường hợp quên mất.
3. Thay đổi mật khẩu định kỳ
Việc thay đổi mật khẩu thường xuyên sẽ giúp hạn chế rủi ro kẻ gian đoán được mật khẩu của bạn. Mỗi người nên có một vài mật khẩu, sau đó thay đổi qua lại với tần suất 3 tháng/1 lần giữa những mật khẩu đó.
4. Không tin tưởng người quen biết thông qua mạng
Đối với những tin nhắn “mời gọi” từ những người mà bạn mới quen biết từ trên mạng, bạn nên cảnh giác với họ, và tuyệt đối không bao giờ được cung cấp bất kỳ thông tin cá nhân gì của mình cho họ.
Và kể cả với những người thân quen, nếu họ có những biểu hiện khác thường, và đòi hỏi thông tin gì đó từ bạn thì bạn cũng nên đề cao cảnh giác bởi có thể tài khoản của họ đang bị điều khiển bởi một kẻ xấu nào khác.
5. Không chia sẻ thông tin cá nhân bừa bãi
Nhiều người thường vô ý đăng tải các hình ảnh về thông tin cá nhân của mình trên các nền tảng mạng xã hội, chẳng hạn như thông tin về chuyến bay, tài khoản ngân hàng,... Nếu buộc phải gửi hay đăng tải những hình ảnh đấy, bạn nên che mờ trước khi đăng.
6. Luôn kiểm tra website cung cấp dịch vụ
Hiện nay có một số trang web giả danh trên nền môi trường mạng nhằm chiếm lấy thông tin và quyền truy cập vào các dữ liệu quan trọng của bạn như tài khoản mạng xã hội. Vì vậy, bạn có thể kiểm tra lại bằng Google Tìm Kiếm để biết liệu đây có phải website chính chủ hay không.
7. Nhớ thực hiện đăng xuất
Khi thực hiện đăng nhập sử dụng các dịch vụ trên mạng, hay liên kết với các tài khoản ngân hàng để thực hiện giao dịch với thiết bị công cộng, bạn nên đăng xuất sau khi sử dụng xong. Việc duy trì kết nối bạn có thể trở thành nạn nhân của tội phạm công nghệ thông qua các lỗ hổng bảo mật.
8. Không cài đặt phần mềm lạ, không rõ nguồn gốc
Tuyệt đối không bao giờ được cài đặt các phần mềm không gõ nguồn gốc trên Internet, và tốt nhất thì bạn nên cài đặt thông qua các chợ ứng dụng, hoặc ít nhất là thông qua các trang web chính chủ.
Trên các thiết bị điện thoại, các hệ điều hành Android và iOS bạn dễ dàng tìm kiếm các ứng dụng trên App Store hay CH Play.
9. Đọc kỹ các điều khoản trước khi sử dụng
Đây là việc mà nhiều người thường bỏ qua nhất vì họ cho rằng đây là một việc không cần thiết phải thực hiện. Tuy nhiên, điều này rất quan trọng bởi bạn sẽ nhận thức được có bao nhiêu loại dữ liệu mà bên cung cấp ứng dụng đang thu thập từ bạn, đồng thời có quyền từ chối sử dụng nếu các điều khoản này vi phạm vào quyền bảo mật thông tin của chính bạn.
10. Sử dụng công cụ diệt virus uy tín
Nếu có điều kiện, bạn hãy đầu tư các phần mềm diệt virus trên thiết bị máy tính/laptop của bạn. Việc này sẽ giúp bạn phát hiện nhanh các mã độc đang hoạt động trong thiết bị của bạn, đồng thời sẽ có phương hướng giải quyết tiếp theo nhanh chóng.
Mạng là ảo nhưng thiệt hại là thật, Bảo vệ thông tin cá nhân trên không gian mạng cũng quan trọng như việc bảo vệ bản thân ở ngoài cuộc sống xã hội, mọi người hãy thật sự cẩn trọng khi chia sẻ thông tin cá nhân lên mạng. Với những thông tin nêu trên, mong mọi người nâng cao cảnh giác, có trách nhiệm, có biện pháp để bảo vệ thông tin của mình một cách an toàn nhất./.